Hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới (08/6) và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam (01-8/6/2017)

Ðại dương bao gồm cả các vùng biển kín và nửa kín, là một bộ phận thiết yếu của hệ thống duy trì đời sống toàn cầu, bao phủ phần lớn bề mặt Trái đất (chiếm 71% diện tích bề mặt Trái đất). Đại dương có ảnh hưởng đến khí hậu, thời tiết, tình trạng khí quyển; cung cấp nguồn thức ăn và các nguồn tài nguyên khác, làm sạch nguồn nước, tạo ra việc làm và khả năng đáp ứng nhu cầu giải trí của thế giới chúng ta và cũng là nguồn cảm hứng vô hạn cho loài người.

Ngày Đại dương Thế giới

Năm 1992, Chính phủ Ca-na-đa đã đề xuất sáng kiến "Ngày Đại dương Thế giới" (World Ocean Day) tại Hội nghị Thượng đỉnh về Trái đất, được tổ chức ở Ri-ô đờ Gia-nây-rô, Bra-xin. Tiếp đó, "Ngày Đại dương Thế giới" được Ủy ban Hải dương học liên Chính phủ (IOC) của UNESCO thừa nhận vào Năm quốc tế Đại dương 1998 tổ chức tại Li-xbon (Bồ Đào Nha), khi đó, Việt Nam cũng tham gia sự kiện này.

Từ năm 2002, Dự án Đại dương (Ocean Project) của Liên hợp quốc và Mạng lưới Đại dương toàn cầu (World Ocean Network) đã giúp thúc đẩy và phối hợp các sự kiện của Ngày Đại dương Thế giới trên nhiều quốc gia với các tổ chức quản lý, điều hành các công viên biển, vườn thú, bảo tàng và các tổ chức bảo tồn, các trường đại học, trường học và các doanh nghiệp. Mỗi năm thu hút thêm số lượng các nước và các tổ chức tham gia hưởng ứng sự kiện này.

Chính những nỗ lực toàn cầu nói trên, năm 2009, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã chính thức chọn ngày 8-6 hàng năm là Ngày Đại dương Thế giới. Từ năm 2009 đến nay, Ngày Đại dương Thế giới được nhiều quốc gia trên thế giới hưởng ứng nhằm tôn vinh, bày tỏ mối quan tâm gắn bó của loài người với biển và đại dương vì tương lai của toàn cầu. Mục tiêu chung của việc tổ chức kỷ niệm Ngày Đại dương Thế giới nhằm nâng cao nhận thức cho cộng đồng về vai trò đặc biệt quan trọng của biển và đại dương trong đời sống hàng ngày và cổ vũ các hành vi "vì sự bền vững của biển cả".

Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam

Với tư cách là một quốc gia biển, Chính phủ Việt Nam đã quy định tổ chức Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam để hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới và các sự kiện lớn trong nước, quốc tế gắn với yêu cầu quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo tại Nghị định số 25/2009/NĐ-CP ngày 6-3-2009 về quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo. Triển khai Nghị định này, ngày 1-6-2009, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phát động tổ chức Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam đầu tiên ở nước ta.

Từ ngày 1 đến 8-6-2009, Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam được tổ chức với các sự kiện: Giao lưu ca nhạc "Biển đảo quê hương", tọa đàm "Đại dương đối với biến đổi khí hậu và an ninh sinh thái"; trưng bày và bình chọn ảnh với chủ đề "Vùng bờ biển và cộng đồng Việt Nam"; mít tinh hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới và Ngày Đại dương Thế giới (tại Hải Phòng), phát động "Chiến dịch làm sạch biển, đảo" và ra quân làm sạch vịnh Hạ Long (tại Quảng Ninh).

Tiếp đó, ngày 12-6-2009, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan và các địa phương có biển tổ chức Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, từ ngày 1 đến ngày 8 hàng năm để hưởng ứng Ngày Môi trường Thế giới (5-6) và Ngày Đại dương Thế giới. Việc Chính phủ chính thức cho phép Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam được xem là một "mốc sự kiện" có ý nghĩa lịch sử trong lĩnh vực quản lý Nhà nước tổng hợp và thống nhất về biển và hải đảo không chỉ ở nước ta mà cả đối với cộng đồng đại dương thế giới. Với ý nghĩa to lớn của Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, công tác tổ chức Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam hằng năm đã được Quốc hội luật hóa tại Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo năm 2015.

Sau lần tổ chức Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2009 để hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp với các bộ, ngành và địa phương duy trì tổ chức sự kiện này hàng năm. Ở quy mô cấp quốc gia, Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam được tổ chức tại tỉnh Quảng Bình năm 2010, tại tỉnh Khánh Hòa năm 2011, tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu năm 2012, tại tỉnh Hà Tĩnh năm 2013, tại thành phố Hải Phòng năm 2014, tại tỉnh Quảng Ngãi 2015. Nội dung hoạt động của Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam bao gồm: Mít tinh hưởng ứng; tổ chức các cuộc thi, hội thảo, tọa đàm, diễn đàn, triển lãm, giao lưu văn nghệ; thả tôm, cá tái tạo nguồn thủy sản trên biển; ra quân làm sạch bãi biển; trồng rừng ngập mặn...

Vì một hành tinh xanh

Cuộc mít tinh của Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2016 được tổ chức tại tỉnh Nam Định. Tại đây đã diễn ra nhiều hoạt động có ý nghĩa thiết thực như: Lễ ra quân của lực lượng thanh niên tình nguyện làm sạch môi trường bãi biển, diễu hành xe đạp và trồng cây xanh bảo vệ bờ biển. Các bộ, ngành liên quan và địa phương cũng xây dựng và sẽ triển khai kế hoạch tổ chức Tuần lễ với các hoạt động phù hợp với chủ đề trên.

Như vậy, việc công nhận Ngày Đại dương Thế giới cho phép chúng ta thúc đẩy các hành động bảo tồn biển bền vững của các quốc gia, tổ chức và cá nhân trên toàn thế giới. Nghị quyết của Liên hợp quốc về ngày này là cơ sở pháp lý quan trọng hướng tới việc cải thiện sức sống và sức khỏe của các đại dương.

Với vị thế là quốc gia biển (bờ biển dài, vùng biển rộng, nhiều đảo, giàu tài nguyên, giữ vị trí địa chính trị - địa kinh tế quan trọng của khu vực và thế giới), hưởng ứng Ngày Đại dương Thế giới, hằng năm, Việt Nam đã tổ chức Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo vệ chủ quyền vùng biển của Tổ quốc, giới thiệu tiềm năng tài nguyên biển và phát triển kinh tế biển, hành động để khai thác bền vững tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo, góp phần đưa nước ta trở thành một quốc gia mạnh về biển, giàu lên từ biển. Đồng thời, đây cũng là thông điệp khẳng định với thế giới, Việt Nam là quốc gia biển, có trách nhiệm cùng cộng đồng quốc tế nỗ lực giải quyết những vấn đề về biển và hải đảo, nỗ lực bảo vệ biển và đại dương, góp phần chung tay bảo vệ đại dương xanh và hành tinh xanh.